Proszę czekać...
zamknij
Witamy na stronie Polskiego Towarzystwa Storczykowego "ORCHIS"

Nasze Towarzystwo stara się
przekazywać wiadomości dotyczące
storczyków gruntowych,
naturalnych siedlisk ich występowania
oraz ochrony.

Epipactis albensis

Kruszczyk połabski                                                         

                                          pokrój                                                                       kwiaty
galerie/storczyki_3/albensis1.jpg  /galerie/storczyki_3/albensis1.jpg

Ekosystem (rezerwat przyrody Błyszcz)
Siedlisko

Występowanie: Gatunek mający swoje stanowiska tylko w Europie Środkowej na terenie Niemiec, Austrii, Węgier, Polski, Czech i Słowacji. W naszym kraju odnotowany tylko na południu, z czego najwięcej stanowisk zlokalizowanych jest w południowo-zachodniej części, na Dolnym Śląsku. Łącznie stwierdzono dotychczas około 30 stanowisk, z czego większość znajduje się na Nizinie Śląskiej, poza tym Pogórze Sudeckie, Nizina Śląsko-Łużycka, Wyżyna Śląska oraz Karpaty. Ostatnie badania lokalizują kruszczyka także na wschodzie Polski, m.in. na Roztoczu Zachodnim i Lubelszczyźnie.

Na Dolnym Śląsku stanowiska zlokalizowane są głównie wokół rzeki Odry (m.in. grądy w Pradolinie Głogowskiej, Wysoczyzna Lubińska, Pradolina Wrocławska)  oraz na kilku stanowiskach na Równinie Legnickiej, Wzgórzach Trzebnickich, Pogórzu Kaczawskim. Podawany także z terenów miasta Wrocław w okolicach Pilczyc.

W Tatrach nie odnotowany. Poza nimi stwierdzony na 7 stanowiskach w Karpatach na Pogórzu Zachodniobeskidzkim (Pogórze Śląskie i Pogórze Wielkickie). Tutaj też, odnotowano najwyżej położone stanowisko kruszczyka na Jasieniowej Górze (390m n.p.m.) na Pogórzu Cieszyńskim. W Sudetach gatunek bardzo rzadki, odnotowany tylko na Pogórzu Kaczawskim (Bazaltowa Góra). 

Chroniony w kilku rezerwatach,, m.in. Ponikwa i Błyszcz na Równinie Legnickiej, Skarpa Storczyków na Wzgórzach Dalkowskich, Rozumice na Płaskowyżu Głubczyckim, Łężczok w Kotlinie Raciborskiej oraz na obszarach Natura 2000 (Góry i Pogórze Kaczawskie, Wzgórza Warzęgowskie).

Środowisko: Roślina terenów leśnych. Preferuje stanowiska cieniste lub półcieniste, rzadziej jasne, o glebie wilgotnej, żyznej (eutroficznej), na podłożu gliniastym i utworach pylastych. Spotkać go można głównie wokół cieków wodnych, w dolinach rzek i na obszarach bagiennych, na terenie lasów dębowych, bukowych oraz  w szczególności w grądzie środkowoeuropejskim. Często rośnie w miejscach na tyle cienistych, iż niewiele innych roślin jest tam zdolnych do wzrostu. 

Opis ogólny: Roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową, zaklasyfikowana w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin jako gatunek narażony (VU), a na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski jako gatunek rzadki (R). Głównymi zagrożeniami dla rośliny są zmiany w środowisku, takie jak osuszanie terenów podmokłych, regulacja rzek, czy ogólne obniżanie się poziomów wód gruntowych. Zrywanie kwiatów lub wykopywanie całych roślin nie stanowi dużego zagrożenia dla kruszczyka ze względu na niskie walory dekoracyjne.

Pierwotnie takson ten nie był wyróżniany i klasyfikowano rośliny do gatunku kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), jednak w latach 80. XX wieku, dzięki licznym badaniom wyodrębniono kruszczyka połabskiego do rangi gatunku. Od tego czasu systematycznie odkrywane są stanowiska roślin, które pierwotnie uważano za wcześniej wymieniony takson. Dotychczas E.albensis stwierdzono na około 30 stanowiskach, jednak nie jest to ostateczna liczba. Prawdopodobnie areał występowania tego gatunku jest znacznie większy niż dotychczas sądzono i obejmuje sporą część południowej Polski (m.in. Karpaty, Kotlinę Sandomierską, Wyżynę Małopolską). Jednak wymaga to licznych i systematycznych wypraw badawczych.

Cechą charakterystyczną dla gatunku jest zjawisko klejstogamii. Jest to specyficzny rodzaj samopylności, który odbywa się wewnątrz nieotwartych jeszcze pąków kwiatowych. Co ciekawe, u kruszczyka połabskiego zazwyczaj tylko część kwiatów jest klejstogamiczna, druga część podlega chamsogamii (przeciwieństwo samopylności, polegające na zapyleniu kwiatów pyłkiem pochodzącym z innego osobnika).


Status według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin  (PAN 2001) - narażony na wyginięcie (VU)

Status według Czerwonej Listy Roślin i Grzybów Polski  (PAN 2006) - rzadki (R)




Galeria:

wróć
Kontakt z administratorem strony.
Zawartość całej strony jest chroniona prawami autorskimi i w żadnym
wypadku ani w żadnej postaci nie może być wykorzystana bez pisemnej zgody autorów.
Polskie Towarzystwo Storczykowe "ORCHIS" (c) 2009
flycather statystyka