Proszę czekać...
zamknij
Witamy na stronie Polskiego Towarzystwa Storczykowego "ORCHIS"

Nasze Towarzystwo stara się
przekazywać wiadomości dotyczące
storczyków gruntowych,
naturalnych siedlisk ich występowania
oraz ochrony.

Profesor Soó Rezső - badacz storczyków europejskich.

Przy opublikowaniu opracowania Dactylorhiza Necker ex Nevski nie sposób pominąć wzmianki o badaczu storczyków europejskich, jakim był węgierski profesor Soó Rezső. Poniżej przedstawiamy tłumaczenie przedstawiające portret tego wybitnego biologa:

 

Soó Rezső – najwybitniejszy badacz storczyków europejskich.

 

pliki_testowe/artykuly/Soo_portret.jpg Soó Rezső urodził się 1 sierpnia 1903 roku w Székelyudvarhely. Szkołę pierwszego i drugiego stopnia skończył w Kolozsvárze. Od 1921 jako członek Kolegium Józsefa Eötvösa kontynuował naukę na Uniwersytecie, na wydziale Filozoficznym. Wiosną 1925 roku obronił pracę doktorską mówiącą o rodzie Melampyrum, która dwa lata później została opublikowana, jako rozszerzona monografia. W latach 1925-1927 pracował w Instytucie Botanicznym w Dahlem, jako berliński członek Collegium Hungaricum. Od 1927 do roku 1929 został mianowany adiunktem wtedy założonego Tihanyskiego Biologicznego Instytutu Badawczego. Ledwie skończył 26 lat, kiedy w grudniu 1929 roku powierzono mu kierownictwo nad Katedrą Botaniczną na Uniwersytecie. W 1939 spędził pół roku na uniwersytecie w Königsbergu (Królewcu) w charakterze wizytującego profesora. W 1940 został przeniesiony do Katedry systematyki roślin na Uniwersytecie w Kolzsvárze i tam został też kierownikiem Ogrodu Botanicznego i Siedmiogrodzkiego Muzeum Botanicznego. Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku dostał się do Debreczyna, gdzie został kierownikiem uniwersyteckiej Katedry Botanicznej i Ogrodu Botanicznego, aż do 1955 roku. Już od 1952 roku kierował Katedrą Systematyki Roślin i Geobotaniki na budapeszteńskim Uniwersytecie Loranda Eötvösa. W 1955 ostatecznie przeniósł się na budapeszteński Uniwersytet Loranda Eötvösa. Od tego roku był dyrektorem i profesorem w Ogrodzie Botanicznym do roku 1969, kiedy przeszedł na emeryturę. 10 lutego 1980 roku zmarł w Budapeszcie.

Utworzył i przez dziesiątki lat wyznaczał kierunek dla węgierskiej szkoły systematyki roślin. W 1926 pojawiła się jego praca, w której opisał nową teorię powstania węgierskiej puszty.

Jako część pracy nad systematyką świata roślin utworzył nową, współczesną historię rozwoju systematyki. Wynikiem jego badań florystycznych było oznaczenie wielu gatunków roślin. Wspólnie z Sándorem Jávorką napisał dwutomowy „Węgierski podręcznik świata roślin”, a z Zoltánem Kárpátim książkę pod tytułem „Klucz do oznaczania węgierskich roślin”. Dziełem jego życia jest „Systematyczny geobotaniczny podręcznik węgierskiej flory i wegetacji”, które obejmuje najbardziej współczesne opracowanie flory i szaty roślinnej Węgier. Około 3700-stronicowe 6-tomowe (7. Tom to indeks zestawiony przez Szaniszló Prisztera) dzieło ma najbardziej szczegółową w skali światowej ewidencję mikrosystematyczno-botaniczną roślin europejskich.

W 1947 został korespondentem Węgierskiej Akademii Nauk, w 1951 wybrany jej regularnym członkiem. W uznaniu jego zasług za wyróżniającą działalność naukową i organizacyjną dwa razy otrzymał nagrodę Kossutha1 (1951, 1954) i Złoty Medal Zasługi. Był obywatelem honorowy miasta Debreczyn, doktorem honoris causa Uniwersytetu Lajosa Kossutha w Debreczynie, członkiem wielu zagranicznych i krajowych towarzystw biologicznych i botanicznych. Jego uczniowie nazwali około 50 roślin jego imieniem.

W swojej pracy botanicznej poświęcił się swoim ulubionym kwiatom, orchideom. Wnikliwie zajmował się europejskimi, śródziemnomorskimi i po części też wschodnioazjatyckimi gatunkami orchidei, których był najlepszym znawcą i ekspertem na świecie.

Spośród jego dzieł poświęconych orchideom najważniejsze ukazało się w Lipsku w 1928 roku: „Revision der Orchideen Dactylorhiza sphagnicola Südwestasiens”, Schlechter-Keller z współautorami napisał jego krytyczną monografię: Monographie und Iconographie der Orchideen Europas und Mediterrangebiets” (Berlin, 1930-40). W ramach współpracy międzynarodowej opracował dla „Flora Europea” (Cambridge, 1964) systematykę rodzajów Ophrys, Orchis i Dactylorhiza. Gatunki Dactylorhiza aristata, cordigera, cruenta, elata, foliosa, fuchsii, gracilis, graggeriana, hatagirea, iberica, incarnate, maculata, markowitschii, persica, praetermissa, pseudocordigera, purpuretla, romana, ruthei, saccifera, satina, sambucina, sanasunitensis, sphagnicola, traunsteineri, których podrodzaje i naturalne hybrydy opisał, zostały upamiętnione jego imieniem.

Uwagi redaktora: Soó Rezső był założycielem Grupy badającej Orchidee i Bromelie przy Węgierskim Towarzystwie Rolniczym (MAE); obecni na posiedzeniu formującej się Grupy Badawczej wybrali Soó Rezső Honorowym Członkiem.

Z węgierskiego tłumaczyła Anna Dudek w konsultacji z Kazimierzem Obozą.

 

pliki_testowe/artykuly/Soo_znaczek.jpg

Profesor Soó Rezső był także jednym z najwybitniejszych węgierskich filatelistów i w ciągu swego życia zgromadził 225 tysięcy znaczków pocztowych. Całą kolekcję przekazał Muzeum Znaczków w Debreczynie. W 25 rocznicę śmierci profesora węgierska poczta wydała okolicznościowy znaczek pocztowy dla uczczenia jego pamięci i osiągnięć umieszczając na znaczku podobiznę profesora wraz z jego ukochaną Dactylorhiza. Niestety w niedługim czasie od wprowadzenia znaczka do obiegu okazało się, że zamiast podobizny profesora umieszczono na nim wizerunek jego ucznia, Mikołaja Ujvárosi (również laureata nagrody Kossutha w dziedzinie botaniki). Nakład został wycofany.

 


1Najwyższe węgierskie odznaczenie państwowe,  przyznawane wybitnym przedstawicielom nauki, sztuki i literatury za całokształt twórczości.

wróć
Kontakt z administratorem strony.
Zawartość całej strony jest chroniona prawami autorskimi i w żadnym
wypadku ani w żadnej postaci nie może być wykorzystana bez pisemnej zgody autorów.
Polskie Towarzystwo Storczykowe "ORCHIS" (c) 2009
flycather statystyka